11 czerwca 2026 roku Sejm uchwalił nowelizację ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Za ustawą głosowało 419 posłów, przeciw było zaledwie 19. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 września 2026 roku. Co to oznacza dla Twojego gospodarstwa?
Dlaczego ustawa wymagała zmiany?
Dotychczasowy system dopłat do składek ubezpieczeniowych był — mówiąc wprost — skomplikowany. Wysokość wsparcia państwa zależała od klasy bonitacyjnej gleby, co oznaczało dodatkowe formalności: rolnik musiał składać oświadczenie o kategorii gruntów, na których prowadzi uprawy. Ministerstwo Rolnictwa wprost przyznało w uzasadnieniu projektu, że obecne przepisy są skomplikowane i powodują błędy przy wyliczaniu należnej składki.
Efekt był taki, że część rolników — mimo istnienia dopłat — miała trudności z uzyskaniem ochrony ubezpieczeniowej. Nowa ustawa ma to zmienić.
Najważniejsze zmiany — co konkretnie się zmienia?
1. Koniec podziału dopłat na klasy gleby
To najważniejsza zmiana dla większości rolników. Do tej pory wysokość dopłaty do składki zależała od klasy bonitacyjnej gruntów. Oznaczało to stawki na poziomie 9, 12 lub 15 proc. sumy ubezpieczenia — w zależności od jakości gleby.
Po nowelizacji obowiązuje jeden limit, niezależnie od klasy gleby:
- 15 proc. sumy ubezpieczenia — dla większości upraw rolnych (zboża, rzepak, ziemniaki i inne)
- 25 proc. sumy ubezpieczenia — dla upraw bardziej wrażliwych: tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych oraz truskawek
Dopłata państwa wynosi nadal do 65 proc. składki — i to bez względu na klasę gleby. Rolnicy nie będą już musieli składać oświadczeń o kategorii użytków rolnych. Mniej biurokracji, szybszy proces.
2. Nowe uprawy objęte dopłatami
Nowelizacja rozszerza katalog upraw, które kwalifikują się do dopłat do składek. Do systemu wchodzą między innymi:
- wierzba do wyplatania
- trawy nasienne
Rolnicy uprawiający te gatunki będą mogli korzystać z dopłat na takich samych zasadach jak pozostali producenci.
3. Zmiana franszyzy — z integralnej na redukcyjną
To zmiana, która wpłynie na sposób wypłaty odszkodowań. Dotychczasowa franszyza integralna działała na zasadzie progu: jeśli szkoda była mniejsza niż określony procent, odszkodowanie w ogóle nie przysługiwało. Po przekroczeniu progu — wypłacano pełną kwotę.
Nowa franszyza redukcyjna działa inaczej: odszkodowanie jest pomniejszane o określony procent — od 10 do 35 proc. sumy ubezpieczenia, w zależności od warunków umowy. Ministerstwo Rolnictwa wskazuje, że takie rozwiązanie powinno przełożyć się na niższe składki i uproszczenie procesu likwidacji szkód.
4. Zmiany dla hodowców zwierząt
Nowelizacja wprowadza dopłaty w wysokości 65 proc. do limitu 0,5 proc. sumy ubezpieczenia zwierząt — nawet jeśli zakłady ubezpieczeń zastosują wyższe stawki taryfowe. Dotychczas przekroczenie tego poziomu powodowało utratę prawa do dopłaty. Po zmianach hodowcy nie stracą wsparcia państwa, nawet jeśli stawka towarzystwa będzie wyższa.
5. Ograniczenie dopłat do ryzyka suszy
Projekt ogranicza dopłaty państwa do ubezpieczeń od suszy wyłącznie do wybranych upraw: zbóż, rzepaku, warzyw, ziemniaków i drzew owocowych. Dla pozostałych upraw wsparcie do ryzyka suszy nie będzie dostępne.
Kiedy przepisy wejdą w życie?
Ustawa trafi teraz do Senatu. Jeśli przejdzie bez zmian lub z drobnymi poprawkami, przepisy mają wejść w życie 1 września 2026 roku. Część rozwiązań — szczególnie tych dotyczących rozszerzenia katalogu upraw — wymaga dodatkowo akceptacji Komisji Europejskiej jako pomoc publiczna.
Co odrzucił Sejm?
Warto wiedzieć, że podczas drugiego czytania poseł Jacek Bogucki z PiS zgłosił poprawkę podwyższającą dopłatę do składki z 65 do 70 proc. Sejm poprawkę odrzucił. Dopłata pozostaje więc na dotychczasowym poziomie — maksymalnie 65 proc. składki.
Część posłów zwracała też uwagę, że nowelizacja nie rozwiązuje fundamentalnego problemu: rolnicy nadal mogą mieć trudności ze znalezieniem towarzystwa, które zaoferuje ubezpieczenie wybranych upraw. Sadownicy alarmowali na komisji sejmowej: „Od przymrozków nikt nas już nigdy nie ubezpieczy”.
Co to oznacza dla Twojego gospodarstwa?
Jeśli dotychczas unikałeś ubezpieczenia upraw ze względu na skomplikowane formalności — nowe przepisy powinny to ułatwić. Jeden limit stawek bez podziału na klasy gleby oznacza mniej dokumentów i prostszy proces.
Jeśli jesteś hodowcą zwierząt — zyskujesz większą pewność, że dopłata do składki będzie dostępna nawet przy wyższych stawkach rynkowych.
Jeśli uprawiasz wierzbę do wyplatania lub trawy nasienne — po raz pierwszy będziesz mógł skorzystać z dopłat do ubezpieczenia tych upraw.
Niezależnie od tego co produkujesz — zmiany w ubezpieczeniach rolnych to dobry moment, żeby sprawdzić aktualną ofertę polis i dopasować zakres ochrony do swojego gospodarstwa.
Chcesz sprawdzić aktualną ofertę ubezpieczenia upraw?
W Agropolisie porównujemy oferty kilkunastu towarzystw ubezpieczeniowych. Bezpłatnie sprawdzimy jaki zakres ochrony i jakie dopłaty są dostępne dla Twojego gospodarstwa — już teraz, i po wejściu nowych przepisów we wrześniu.
Zadzwoń: 604 500 812 lub wypełnij formularz kontaktowy na stronie.
